Vandaag, 21 mei 2015, is de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed (IKME) 1.0 gepresenteerd. De online kaart is voor iedereen toegankelijk en geeft een overzicht op kleine schaal van gebieden in Nederland waar archeologische resten worden verwacht van oorlog, defensie en andere militaire activiteiten. In de huidige versie van de kaart is de tijdlaag Tweede Wereldoorlog ingevuld.

Het initiatief is van Stichting RAAP. Het project is uitgevoerd door RAAP Archeologisch Adviesbureau in samenwerking met de Stichting Menno van Coehoorn, het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en Saxion Archeologie.

Bekijk de kaart direct op: www.ikme.nl/

De kaart is met name bedoeld voor plannenmakers, beleidsmakers en terreinbeheerders die zich op bovenlokaal schaalniveau bezighouden met erfgoed en ruimtelijke plannen. Maar het is eigenlijk voor iedereen leuk om door de kaart te scrollen. Bovendien kan iedere geïnteresseerde nieuwe informatie aanleveren voor deze digitale kaart.

Het kopje ‘detaillering’ op de IKME-site verdient bovendien extra aandacht.

Presentatie op de Grebbeberg

De kaart werd vanmiddag gelanceerd in het bijzijn van een groep genodigden, waaronder projectmedewerkers en archeologen. De bijeenkomst werd gehouden in Hotel ’t Paviljoen – toepasselijk op de Grebbeberg bij Rhenen (Utrecht). Dit was de plek waar majoor W.P. Landzaat op 13 mei 1940 tijdens de strijd tegen de Duitsers sneuvelde.

Na de presentatie volgde een korte excursie over de Grebbeberg waarbij archeologen Ruurd Kok, Ivar Schute en Jobbe Wijnen vertelden over hun onderzoeken op deze historische plek. Hierbij was onder andere aandacht voor de ‘meerdere lagen’ die een dergelijke locatie kan hebben. De plek is vooral bekend om de strijd tijdens de meidagen van ’40. Er zijn echter ook sporen terug te vinden van de winter ’44-’45, toen de Duitsers stellingen aan de noordzijde van de Rijn gingen inrichten. Ook hiervan werden tijdens het archeologisch onderzoek resten gevonden.

Archeoloog Ruurd Kok bij de aanvang van de excursie op de Grebbeberg.

Archeoloog Ivar Schute vertelt over zijn onderzoek bij de Stoplijn op de Grebbeberg. Sinds enkele maanden staat hier een monument met teksten van Nederlandse militairen. Deze teksten – die langs het fietspad zijn geplaatst – vertellen het verloop van de strijd tijdens de de meidagen van 1940. Op de achtergrond de doorgaande weg over de berg tussen Wageningen en Rhenen.

Enkele doodgewone granaatscherven – vondstmateriaal van archeologisch metaaldetectie-onderzoek voorafgaand aan de aanleg van het fietspad over de Grebbeberg. Deze messing objecten zijn echter geen resten van de meidagen van ’40, maar van geallieerde artilleriebeschietingen aan het eind van de oorlog.

Lees meer over dit onderzoek: http://www.raap.nl/IKME/voorbeeld_Grebbeberg.html

Op de foto redelijk zichtbaar, maar in het landschap nog prachtig herkenbaar: restanten van een Duitse loopgraaf op het zuidelijk deel van de Grebbeberg. Deze locaties zijn op last van de Duitse bezetter in de winter van ’44-’45 door dwangarbeiders aangelegd, waarvan sommigen zelfs uit Rotterdam kwamen.