saga duitse jager

In 2010 werd voor het eerst in Nederland een vliegtuigberging archeologisch begeleid. Nu pas verscheen het uitwerkingsrapport hierover, dat ik schreef samen met Masja Parlevliet (gemeente-archeoloog Apeldoorn). Dit rapport handelt over de berging, archeologische begeleiding en de zoektocht naderhand naar het verhaal achter de gecrashte toestel en de gesneuvelde vlieger.

Door de Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht (BIDKL of Gravendienst) kon aan de hand van het aangetroffen Erkennungsmarke de vlieger worden geïdentificeerd: de 21-jarige Unteroffizier Horst Quietzsch uit Leipzig. Op 30 januari stortte hij met zijn jachtvliegtuig na een luchtgevecht neer in een weiland te Wenum-Wiesel, ten noorden van Apeldoorn.

De reconstructie van de ligging van het vondstmateriaal heeft meer inzicht in het verhaal van de laatste vlucht van Quietzsch gegeven. Enkele aangetroffen bezittingen maken het verhaal persoonlijk. Hierbij is het zilveren bedelarmbandje met de tekst “Kehre Wieder” (kom terug) het meest aangrijpend. Het vertelt het verhaal van de andere kant van de oorlog: een jong gesneuvelde, Duitse vlieger als slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog en de wens van een geliefde dat hij heelhuids terugkomt.

Quietzsch zijn moeder deed na de oorlog navraag bij het Rode Kruis over het lot van haar zoon en tot de berging in 2010 bleef hij als vermist te boek staan. Zij heeft zijn identificatie niet meer mogen meemaken. In 2011 heeft Unteroffizier Horst Quietzsch zijn laatste rustplaats gekregen op de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn.

4 reacties op “Archeologisch rapport over berging Messerschmitt 109 bij Apeldoorn”

  1. Leo van Midden Avatar
    Leo van Midden

    Bijzonder verhaal Martijn, ik ben benieuwd, thnx voor het delen!

  2. Piet Pietersma Avatar
    Piet Pietersma

    “Mooi” verslag Martijn …

  3. Lidion Zierikzee Avatar
    Lidion Zierikzee

    Ha Martijn,

    Waar is je verslag te lezen? Dit is namelijk naast ons huis gebeurd en ik ben heel benieuwd naar het verhaal.

    Mevr groet mevrouw Zierikzee

    1. reindersmartijn Avatar

      Beste mevrouw Zierikzee,

      Dit rapport is op te vragen bij de gemeente Apeldoorn. Als dat niet lukt, mail me even (zie contact).

Geef een reactie op Leo van Midden Reactie annuleren

nieuw boek:

Luftwaffe-experimenten bij de Oude Haven. Het mysterie van het Würzburg Riese radarapparaat aan de Arnhemse Rijn. 

Lang bleef het een mysterie: het imposante Würzburg Riese-radarapparaat aan de Rijn bij Arnhem. Waarom stond het daar, wie bediende het, en wat gebeurde er omheen? In dit boek duiken Martijn Reinders en Hans Timmerman diep in archieven om deze vragen te beantwoorden. Ze plaatsen het apparaat in een groter, vrijwel onzichtbaar strijdtoneel: de technologische oorlogsvoering van de Luftwaffe. Arnhem bleek een knooppunt. Radarposten, peilstations (Teerose), de commandobunker Diogenes en Fliegerhorst Deelen vormden samen een complex netwerk dat cruciaal was voor de Duitse luchtverdediging. Aan de hand van gedetailleerd onderzoek reconstrueren de auteurs de rol van het Arnhemse radarapparaat binnen dit systeem. De resultaten bieden nieuwe, fascinerende inzichten in de verborgen geschiedenis van de luchtstrijd boven Nederland.

Bestellen: Uitgeverij Parkstraat

Artikel in De Gelderlander (1-10-2025)

nieuwste berichten